تعریف دعاوی کیفری
دادگاههای کیفری یکی ارگانهای فعال زیرمجموعه قوه قضایی محسوب میشوند که وظایف آنها رسیدگی به پروندههای کیفری است و از این حیث در برابر دادگاههای مدنی قرار میگیرند که به دعاوی حقوقی میپردازند. دادگاه کیفری به بررسی پروندههایی میپردازد که فرد متهم طبق قوانین مجازات اسلامی، قوانین مبارزه با مواد مخدر و … مجرم شناخته شده و برای آن قرار مجازات مانند حبس، شلاق، قصاص و … تعیین شده است. برای آشنایی بیشتر با فعالیت دادگاه کیفری ابتدا باید با شکایات مربوط به آن آشنا شوید و بعد از آن به معرفی انواع این دادگاهها میپردازیم.
مراجع اختصاصی کیفری (جزایی)
۳۷٫ مراجع اختصاصی کیفری به مراجعی گفته می شود که تنها صلاحیت رسیدگی به آن دسته از جرایم را دارد که قانون گذار صراحتاً در صلاحیت آنها قرار داده است مثل :
الف ) دادسرای و دادگاه ویژه ی نیروی مسلح ( رسیدگی دو مرحله ای) : به جرایم نظامی نیروی مسلح در چار چوب وظایفشان رسیدگی می شود .
ب) دادگاه انقلاب (عمده وظایف آن کیفری است)، به استناد ماده ۲۹۷ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲، دادگاه انقلاب برای رسیدگی به جرایم موجب مجازات مندرج دربندهای (الف) ، (ب) ، (پ) و (ت) ماده ۳۰۲ این قانون با حضور رئیس و دو مستشار تشکیل می شود . دادگاه برای رسیدگی به سایر موضوعات با حضور رئیس یا دادرس علی البدل یا توسط یک مستشار تشکیل می شود .
ج) دادسرا و دادگاه ویژه ی روحانیت ( رسیدگی دو مرحله ای)
د) دادگاه اطفال( از نظر حقوق بین الملل ، طفل کسی است که زیر ۱۸ سال باشد) و از لحاظ قانونی ، ایران به این کنوانسیون بین المللی پیوسته است و لذا به جرایم افراد زیر ۱۸ سال باید در دادگاه اطفال رسیدگی شود
شکایت کیفری چیست؟
شکایت از فرد متخلفی که فعالیت او بر اساس قانون اساسی کشور جرم شناخته شود و قاضی بتواند برای آن مجازات تعریف شده در قوه قضاییه تعیین کند را شکایت کیفری مینامند. مراحل اجرای شکایت کیفری از دادسرا و طرح شکایت از فرد متخلف خطاب به دادستان آغاز میگردد. شخص شاکی بایستی شکواییه خود علیه فرد دیگر را با مشخص نمودن اطلاعات دقیق نظیر اسم و آدرس، نوشتن مشروح شکایت و با ارائه مدارک و مستندات به پیوست، طرح نماید. طرح این شکواییه محدود به الگوی خاصی نیست و فرم مشخصی برای آن وجود ندارد اما با این حال بدیهی است که رعایت نظم و ترتیب در عنوان کردن مسائل و استفاده از جملهبندی مناسب و داشتن ایجاز یک مزیت حساب میشود.
