در بازار خرید و فروش خودرو، یکی از روشهای رایج و البته بحثبرانگیز در ایران، انعقاد قرارداد صلح خودرو است. این روش بهویژه برای انتقال حواله خودرو کاربرد دارد؛ آن هم در شرایطی که خودروسازان برای مقابله با دلالی، فروش حواله را ممنوع کردهاند. اما قرارداد صلح چگونه این محدودیت را دور میزند و چه ویژگیها، مراحل و مخاطراتی دارد؟ در این مقاله، عباس شفیعی، وکیل پایه یک دادگستری در مشهد، بهطور جامع ابعاد حقوقی و عملی این نوع قرارداد را بررسی کرده و نکات مهمی را در این زمینه بیان نموده است. حال اگر به دنبال درک دقیقتری از این موضوع هستید، تا پایان همراه این وکیل باتجربه مشهد باشید.
ماهیت قرارداد صلح و کاربرد آن در انتقال حواله خودرو
صلح در لغت به معنای سازش و توافق است و در عرف حقوقی، به توافقی اطلاق میشود که میتواند جایگزین عقد بیع (خرید و فروش) باشد. صلح برخلاف تصور رایج، تنها برای پایان دادن به دعوی نیست، بلکه در مقام معامله نیز استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که منع قانونی یا محدودیتی برای فروش وجود دارد.
در حوزه خودرو، شرکتهای خودروسازی ایران فروش حواله خودرو را برای مدت مشخصی، معمولاً یک سال، ممنوع کردهاند. بنابراین فروش مستقیم حواله یا حتی سند خودرو، عملاً از سوی خودروسازان به رسمیت شناخته نمیشود. در چنین شرایطی، خریداران و فروشندگان برای انتقال حواله، به عقد صلح متوسل میشوند تا با ظاهری قانونی، مالکیت را به نفر بعدی واگذار کنند.
شما همراهان گرامی می توانید از طریق شماره های موجود در سایت ۰۹۱۵۲۰۳۲۰۰۲ یا ۲۰۰۶ ۷۶۰ ۰۵۱۳ با عباس شفیعی وکیل پایه یک دادگستری مشهد تماس حاصل نمایید.
قرارداد صلح خودرو چگونه منعقد میشود؟
در یک قرارداد صلح خودرو، خریدار اول (ثبتنامکننده خودرو) بهعنوان “مصالح” و خریدار دوم (مصرفکننده نهایی) بهعنوان “متصالح”، توافق میکنند که مالکیت خودروی موضوع حواله، پس از تحویل، به خریدار دوم منتقل شود. این توافق، با پرداخت مبلغ مورد نظر و تعیین شروط، در قالب قرارداد صلح تنظیم میشود.
قرارداد صلح خودرو معمولاً شامل این موارد است:
- مشخصات کامل طرفین قرارداد
- اطلاعات دقیق حواله خودرو (نوع خودرو، کد پیگیری، موعد تحویل و…)
- مبلغ توافقشده بهعنوان «مالالصلح»
- شروط فسخ یا ابطال قرارداد
- تعهدات مالی مربوط به هزینههای تعویض پلاک، خلافی و نقل و انتقال
- تضمینات اجرای قرارداد
عباس شفیعی بهترین وکیل حقوقی مشهد
مراحل انتقال حواله خودرو
- تنظیم قرارداد صلح بهصورت مکتوب و رسمی: این قرارداد باید کاملاً شفاف، با درج تمامی جزئیات حقوقی، تهیه شود. در صورت عدم تنظیم رسمی، حضور چند شاهد آگاه میتواند مفید باشد.
- مراجعه به مراکز تعویض پلاک: پس از دریافت خودرو، خریدار دوم با داشتن قرارداد صلح یا وکالتنامه، برای تعویض پلاک اقدام میکند. در این مرحله، صحت مدارک و اصالت خودرو توسط کارشناسان تأیید میشود.
- واگذاری بیمه شخص ثالث و عوارض شهرداری: خریدار باید اطمینان حاصل کند که بیمهنامه خودرو به نام وی منتقل شده و بدهیهای مربوط به خودرو، توسط مصالح (واگذارکننده) پرداخت شده باشد.
چرا قرارداد صلح خودرو اهمیت دارد؟
در واقع، هدف از این قرارداد آن است که خریدار دوم بتواند با پشتوانهای حقوقی و مستند، خودرو را از خودروساز تحویل بگیرد. همچنین در شرایطی که خودروسازان تنها خودرو را به ثبتنامکننده تحویل میدهند، داشتن سند صلح میتواند برای اثبات نفع قانونی در خودرو و پیگیری حقوقی مفید باشد.
همچنین این قرارداد برای خریدار اول، راهی است تا پیش از تحویل خودرو و با دریافت وجه نقد، از سرمایهگذاری خود سود ببرد یا در شرایط نیاز مالی، از حواله صرفنظر کند.
عباس شفیعی بهترین وکیل قراردادها مشهد
آیا قرارداد صلح خودرو، قانونی و الزامآور است؟
قرارداد صلح یک عقد لازم است و بهصورت کلی، قابل فسخ یکجانبه نیست؛ مگر اینکه در متن قرارداد، حق فسخ برای طرفین یا یکی از آنها درج شده باشد. بنابراین، اگر شروط لازم رعایت شده و قرارداد بهدرستی تنظیم گردد، کاملاً الزامآور است.
در عین حال، باید توجه داشت که این قرارداد از دید خودروسازان رسمیت ندارد. شرکتهای تولیدکننده تنها با شخص ثبتنامکننده طرف قرارداد هستند و حتی اگر سند صلح تنظیم شده باشد، خودرو را صرفاً به ثبتنامکننده تحویل میدهند. بنابراین متصالح (خریدار دوم) باید اطمینان حاصل کند که در زمان تحویل خودرو، با همکاری مصالح، عملیات تحویل، تعویض پلاک و ثبت سند بهدرستی انجام خواهد شد.
بهترین وکیل قراردادها مشهد
ریسکهای حقوقی و نکات مهم
- اگر در قرارداد، شرایط خاصی برای فسخ ذکر نشده باشد، مصالح نمیتواند بهسادگی از اجرای آن سر باز زند.
- انتقال خودرو باید حتماً پس از تحویل و تعویض پلاک رسمی انجام شود؛ در غیر این صورت متصالح هیچگونه سند رسمی برای اثبات مالکیت نخواهد داشت.
- اگر در حواله خودرو، صراحتاً ممنوعیت انتقال یا عدماعتبار قرارداد ثالث درج شده باشد، حتی با قرارداد صلح نیز امکان تحویل خودرو به غیر ممکن نیست.
- تنظیم قراردادهای غیرحرفهای و ناقص، میتواند منجر به تضییع حقوق یکی از طرفین، بهویژه خریدار دوم شود. مشاوره با وکیل در این موارد ضروری است.
نمونه قرارداد صلح حواله خودرو
ماده ۱) طرفین قرارداد:
این قرارداد فیمابین:
مصالح: آقا/خانم …………….. فرزند …………….. دارای شماره ملی …………….. متولد …………….. ساکن ……………..
و
متصالح: آقا/خانم …………….. فرزند …………….. دارای شماره ملی …………….. متولد …………….. ساکن ……………..
منعقد میگردد.
ماده ۲) موضوع قرارداد:
صلح تمامی حقوق عینی، فرضی و احتمالی ناشی از مالکیت حواله خودرو صادره از شرکت ……………..، مربوط به یک دستگاه خودرو …………….. با موعد تحویل ……………..، از جانب مصالح به متصالح.
ماده ۳) مبلغ قرارداد:
مبلغ قرارداد بر اساس قیمت اعلامی از سوی خودروساز به شرح زیر تعیین و پرداخت میشود:
- مبلغ …………….. ریال به صورت مقطوع به عنوان حق انتقال مالکیت به مصالح پرداخت میگردد.
- مبلغ …………….. ریال توسط متصالح به عنوان وجه اولیه ثبتنام به حساب شرکت خودروساز واریز میگردد.
- مبلغ باقیمانده به میزان …………….. ریال در زمان تحویل خودرو توسط متصالح به حساب شرکت خودروساز پرداخت خواهد شد.
توضیحات:
- مصالح هیچگونه تضمینی در مورد قیمت نهایی خودرو ندارد. در صورت تغییر قیمت توسط خودروساز، مسئولیت پرداخت مابهالتفاوت با متصالح است.
- مصالح هیچگونه تعهدی در قبال زمان تحویل خودرو ندارد.
تبصره: پرداخت مبلغ اول (حق انتقال) همزمان با تأیید نمایندگی مبنی بر احراز مالکیت مصالح صورت میپذیرد.
وکیل حقوقی خوب مشهد
ماده ۴) سایر شروط:
- مصالح متعهد میشود همزمان با امضای این قرارداد، وکالتنامه رسمی و تامالاختیار جهت انجام کلیه مراحل اعم از تکمیل ثبتنام، پرداخت، دریافت وجه، تحویل خودرو و تعویض پلاک به متصالح اعطا نماید.
- با امضای این قرارداد، مصالح هرگونه ادعا نسبت به مالکیت خودرو را ساقط نموده و کلیه حقوق خود را به متصالح منتقل مینماید.
- در صورت اقدام مصالح به دریافت وجه متعلق به متصالح از شرکت خودروساز، این اقدام مصداق کلاهبرداری تلقی شده و قابل پیگرد قضایی است.
- مصالح متعهد به همکاری کامل با متصالح در تمام مراحل از ثبتنام تا تحویل خودرو میباشد.
- مصالح اقرار مینماید که تا زمان تنظیم این قرارداد، هیچگونه انتقالی نسبت به این حواله انجام نداده و در صورت اثبات خلاف، موضوع مصداق فروش مال غیر خواهد بود.
- آقای …………….. با شماره ملی …………….. و خانم …………….. با شماره ملی …………….. به عنوان ضامنین تضامنی، کلیه تعهدات مصالح را تضمین مینمایند.
یک فقره چک به شماره …………….. به مبلغ …………….. ریال به عنوان تضمین حسن انجام تعهدات از سوی ضامنین به متصالح تحویل شده است.
در صورت تخلف مصالح و از بین رفتن حقوق متصالح، کل مبلغ چک به عنوان وجه التزام قابل وصول است. در سایر موارد، میزان خسارت بنا بر نظر داور مرضیالطرفین از مبلغ چک کسر خواهد شد.
چک مذکور پس از تحویل خودرو و تعویض پلاک، به مصالح مسترد خواهد شد.
- مصالح متعهد است ظرف ۱۵ روز پس از تحویل خودرو و به درخواست متصالح، نسبت به تعویض پلاک یا اعطای وکالتنامه تعویض پلاک اقدام نماید. در صورت تأخیر، روزانه مبلغ یک میلیون تومان به عنوان وجه التزام به متصالح پرداخت خواهد شد.
- طرفین خیار غبن ولو افحش را از خود سلب و ساقط نمودند.
نکته: این متن صرفاً یک نمونه قرارداد کلی است که برای آشنایی با چارچوبهای عمومی تنظیم شده است. پیشنهاد میشود جهت تنظیم قرارداد نهایی، با در نظر گرفتن شرایط خاص هر معامله و مشاوره با وکیل متخصص، نسخهای اختصاصی و دقیق تهیه گردد.
مشاوره با وکیل قراردادها مشهد
نتیجهگیری
قرارداد صلح خودرو، ابزار حقوقی مهمی برای انتقال مالکیت حواله در شرایط ممنوعیتهای رسمی است. اگرچه این قرارداد نمیتواند الزامآوری برای خودروساز ایجاد کند، اما میان طرفین، یک سند معتبر محسوب میشود. رعایت اصول تنظیم دقیق، ذکر تعهدات، تعیین ضمانت اجرا و زمان تحویل، برای امنیت حقوقی طرفین الزامی است. در نهایت توصیه میشود قبل از هرگونه اقدام، از مشاور حقوقی یا وکیل متخصص در قراردادهای خودرو کمک بگیرید تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری شود.
